خودارضائي يك رفتار خود تحريكي است كه به منظور كسب لذت صورت ميپذيرد. كودكان ممكن است خود را با دست يا شئي ديگري مالش دهند.
خودارضايي به طور شايع زماني رخ ميدهد كه كودك خوابآلود، خسته و تحت فشار است يا مشغول ديدن تلويزيون ميباشد.
آنها هنگام انجام اين عمل معمولاً مشغول، برافروخته و مبهوت به نظر ميرسند. ممكن است يك كودك اين عمل را چندين بار در روز يا فقط يك بار در هفته انجام دهد. خودارضايي به طور شايع زماني رخ ميدهد كه كودك خوابآلود، خسته و تحت فشار است يا مشغول ديدن تلويزيون ميباشد.
علل:
بروز خودارضايي به صورت گهگاه رفتاري طبيعي در بسياري از نوپايان و كودكان پيشدبستاني است. قريب به يك سوم كودكان در اين محدوده سني وقتي مشغول كاوش درباره اندام خويش هستند پديده خودارضايي را كشف ميكنند و اغلب اين عمل را ادامه ميدهند چون احساس خوبي نسبت به آن پيدا ميكنند. برخي از كودكان به كرات خود را ارضا ميكنند چرا كه از چيزي ناراحت هستند، مثل وقتي كه پستانك از آنها گرفته شده است. برخي ديگر در واكنش به تنبيه يا فشار براي متوقف كردن كامل خودارضايي، آن را ادامه ميدهند. خودارضايي هيچ دليل پزشكي مشخصي ندارد. تحريك نواحي تناسلي (مثلاً در اثر عفونت) منجر به درد يا خارش ميشود، نه خودارضايي.
سيرقابل انتظار:
وقتي كودك شما به پديده خودارضايي پي ميبرد، به ندرت آن را به صورت كامل كنار ميگذارد و ممكن است هر زمان ناراحتي يا منازعهاي در منزل رخ دهد به آن روي آورد. تا سن 5 يا 6 سالگي،اكثر كودكان برخي ملاحظات را درنظر ميگيرند و ممكن است فقط در خلوت خود به آن اقدام نمايند. در زمان بلوغ در پاسخ به جهش ناگهاني هورمونها و سائقهاي جنسي خودارضايي به شكل پديدهاي عمومي در ميآيد.
سوءتعبيرهاي رايج:
خودارضائي به هيچ نوع آسيب يا صدمه جسمي منجر نميگردد. اين پديده غيرطبيعي يا شديد محسوب نميشود مگر آنكه به شكل ارادي و پس از 5 يا 6 سالگي در ملاء عام انجام شود. به خاطر داشته باشيد خودارضايي بدين معني نيست كه كودك شما انحراف جنسي دارد، بيمبالات است يا ميل جنسي در او بيش از حد افزايش يافته است. فقط در مواردي كه بزرگسالان در پاسخ به خودارضايي يك كودك واكنش شديد نشان دهند و آن را پديدهاي كثيف يا پليد معرفي نمايند، ممكن است كودك از نظر هيجاني لطمه ببيند و مثلاً دچار احساس گناه شود.
نكاتي را درباره خودارضايي كودكان مرور كنيم:
1- اهداف و نگرش واقعي داشته باشيد، خاتمه بخشيدن به خودارضايي غيرممكن است. اين واقعيت را بپذيريد كه كودك شما اين عمل را فرا گرفته است.
2- خودارضايي را در هنگام چرت زدن و خوابيدن ناديده بگيريد. در چنين زمانهايي كودك خود را تنها بگذاريد. كودك را از دمر خوابيدن منع نكنيد و اگر دستانش ميان پاهايش است او او پرس و جو نكنيد.
3- در ساير وضعيتها توجه كودك خود را به امر ديگري منعطف سازيد يا در مورد او انضباط مقرر را انجام دهيد.
ابتدا سعي كنيد حواس او را به يك وسيله بازي يا فعاليت ديگر معطوف نماييد.
4- اين روش را با پرستار يا مربي مهد كودكتان در ميان بگذاريد. از مراقب يا مربي كودكتان بخواهيد مانند شما ابتدا سعي كنند حواس كودك را پرت نمايند. اگر اين مسئله كارساز نبود، آنها بايد با گفتن توصيههايي مانند تو بايد الان به ما ملحق شوي،توجه او را به خودشان جلب نمايند. خودارضايي در مهد فقط در زمان خواب قابل چشمپوشي ميباشد.
5- تماس فيزيكي خود را با كودكان افزايش دهيد. برخي كودكان وقتي در طول روز بيشتر در آغوش گرفته ميشوند و مورد نوازش قرار ميگيرند كمتر دست به خودارضايي ميزنند. سعي كنيد مطمئن شويد كودكتان حداقل يك ساعت از زمان اختصاصي براي بودن با شما و دريافت عواطف به شكل تماس جسمي برخوردار ميباشد.
6- اشتباهات شايع. شايعترين اشتباهي كه والدين انجام ميدهند سعي در خاتمه بخشيدن كامل به خودارضايي است. اين امر منجر به جنگ قدرتي ميگردد كه در نهايت والدين بازنده آن خواهند بود. كودكان نبايد به خاطر خودارضايي كتك بخورند، سخنراني بشنوند يا مورد عتاب قرار بگيرند. خودارضايي را با صفاتي مانند بد، كثيف، شيطاني يا گناهآلود ملقب نفرماييد. دستان كودك را نبنديد، هيچ نوع بند و بستي به كار نبريد. تمام اين روشها تنها به مقاومت كودك و احتمالاً به مهار جنسي او در آينده منجر خواهد گشت.
در مقابل کنجکاوی جنسی کودکان چکار کنیم؟
واكنش ما بزرگترها نسبت به كنجكاوي هاي جنسي بچه ها يكي از سوال برانگيزترين قسمت هاي ارتباط ما با كودكان را تشكيل ميدهد. براي راحتي كار بگذاريد نمونه اي از واكنش هاي احتمالي خود را بررسي كنيم. در همين مورد فرض كنيد دختر شما به يكي از همسالانش پيشنهاد آمپول بازي را داده است (يا مثلاً كنترل ماهواره را در دست دارد و اتفاقا تكمه كانالي را فشار ميدهد كه حاوي صحنه هاي زنان نيم برهنه است) در اينصورت او به شما نگاه ميكند و شما:
1.به سرعت وسيله بازي يا كنترل ماهواره را از دست اش مي قاپيد و فرياد ميزنيد: زشته بچه! بده من چيكار داري ميكني؟!
2.نگاه نافذ خود را به او ميدوزيد و قيافه سراسر هراسناك تان حكايت از اين دارد كه اصلاً از اين اتفاق خوش تان نيامده است.
3.بدون نگاه به چهره او يا اينكه به او چيزي بگوييد و با گفتن اينكه : «بده من اين رو دختر قشنگم!» وسيله بازي يا كنترل ماهواره را از او بگيريد.
4.بدون اينكه به چهره او نگاه كنيد خود را مشغول كار ديگري نشان دهيد و به بهانه اي محل را ترك كنيد
5.در برخورد با نگاه او لبخند بزنيد و اجازه دهيد تا جايي كه دوست دارد به كار خود ادامه دهد
6.به او لبخند بزنيد و تا حدي در بازي و شوخي با او همراهي كنيد.
اينها نمونه هايي از طيف واكنش هايي است كه ما ممكن است به كنجكاوي هاي جنسي كودكمان نشان دهيم. اين واكنش ها نقش بسيار تعيين كننده اي در اعتماد به نفس و توانايي هاي عاطفي- جنسي آينده كودكانمان خواهد داشت. اينكه امروز ما نسبت به توانايي هاي جنسي خود داراي اعتماد به نفس كامل هستيم يا نه؟ و اينكه از توانايي هاي لازم براي لذت بردن از يك رابطه ارضاء كننده دوطرفه برخورداريم يا نه همه ريشه در زمان شكل گيري شخصيت ما در كنار والدين خود در زمان كودكي دارد. ترس، اضطراب، احساس ناامني، تشويش هاي مداوم، كم ميلي جنسي، تعارضات شديد دروني، روابط بسيار پرتنش و آزاردهنده و كم دوام همه و همه ممكن است در برخوردهاي نامناسب احتمالي ما با كودكانمان ريشه داشته باشد. در بسياري مواقع ممكن است ما – خواسته يا ناخواسته- ترسها و نگراني هاي خود را چون ميراث ناشايسته اي به كودكانمان منتقل كنيم (كه از اين بابت بي شباهت به انتقال يك بيماري مسري چون جذام نيست).
باز براي روشن شدن مطلب به مثال ديگري روي مي آوريم. فرض كنيد حشره اي مانند شب پره يا پروانه در فضاي اتاق حضور دارد و به ناگهان شما و كودك تان متوجه حضور آن ميشويد. دخترتان با ديدن حشره به شما نگاه ميكند و براي هر اقدامي منتظر واكنش شما مي ماند. شما ممكن است:
1.جيغ بكشيد و به سرعت از شب پره يا پروانه فاصله بگيريد
2. به سرعت با حشره كش به سمت او رفته و شب پره يا پروانه را نابود كنيد
3.با لبخند با انگشت شب پره يا پروانه را نشان دهيد و اسم اش را تكرار كنيد.
نتيجه اين واكنش ها كه از قوانين واكنش هاي شرطي شده تبعيت ميكنند به ترتيب
1.بروز ترس و وحشت شديد هنگام ديدن دوباره شب پره يا پروانه
2.بروز نفرت و ناراحتي شديد هنگام ديدن دوباره شب پره يا پروان
3.داشتن احساس راحت و خوشايند در مواجه دوباره با شب پره يا پروانه خواهد بود.
شايد افراد زيادي را ديده باشيد كه احساس دائمي ترس و وحشت و نفرت و ناراحتي تمام زندگي عادي آنان را تحت تأثير قرار داده است و از آنها انسانهايي ناتوان و بي اراده و سرخورده و نااميده ساخته است. حالا شايد بهتر بتوانيد تصميم بگيريد نسبت به كنجكاوي هاي جنسي كودك خود بهتر است چه واكنشي نشان دهيد.
منبع: انجمن روانپزشکی کودک ونوجوان ایران
منبع : www.irshafa.ir
آرش
نيلوفر
سارا
محمد
